Bạn có biết rằng một kilogram cà phê có thể có giá chỉ hai đô la, nhưng cũng có thể lên đến hàng trăm, thậm chí hàng nghìn đô la? Cùng là cà phê, cùng trồng trên đất, cùng hái bằng tay, vậy điều gì tạo ra sự chênh lệch khổng lồ đó?

Chào mừng bạn đến với Chương 3: What Makes Good Coffee?, chương giúp bạn hiểu về chất lượng cà phê. Nếu Chương 1 giúp bạn biết cà phê là gì, Chương 2 đưa bạn theo hạt cà phê đi khắp thế giới, thì Chương 3 sẽ trả lời câu hỏi mà bất kỳ ai yêu cà phê đều thắc mắc: vì sao ly này ngon hơn ly kia?

Bài mở đầu hôm nay bắt đầu từ gốc rễ: vì sao có những hạt cà phê đắt giá hơn hẳn những hạt khác? Câu trả lời nằm ở sự kết hợp của nhiều yếu tố. Altitude /ˈæltɪtjuːd/ (độ cao) nơi trồng ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị: cà phê trồng trên 1.500 mét thường có vị acidic /əˈsɪdɪk/ (chua thanh) phức tạp hơn cà phê trồng ở vùng thấp. Variety /vəˈraɪəti/ (giống cây) cũng quyết định rất nhiều: một số giống hiếm như Geisha có hương vị floral /ˈflɔːrəl/ (hoa) đặc biệt mà không giống nào khác tạo ra được. Rồi đến processing method /ˈprəʊsesɪŋ ˈmeθəd/ (phương pháp sơ chế): cùng một hạt, sơ chế natural sẽ cho vị ngọt khác hoàn toàn so với sơ chế washed.

Nhưng có một yếu tố mà nhiều người bỏ qua: scarcity /ˈskeəsəti/ (sự khan hiếm). Những lô cà phê chất lượng cao thường có sản lượng rất nhỏ, đôi khi chỉ vài trăm kilogram mỗi vụ. Khi demand /dɪˈmɑːnd/ (nhu cầu) từ các specialty roaster /ˈspeʃəlti ˈrəʊstə/ (xưởng rang đặc sản) trên toàn thế giới đổ về tranh mua, giá tự nhiên bị đẩy lên.

Ở Việt Nam, câu chuyện này đang bắt đầu được viết. Những lô Robusta fine /faɪn rəˈbʌstə/ (Robusta chất lượng cao) từ Tây Nguyên, được hái chín, sơ chế cẩn thận và rang đúng kỹ thuật, đang dần xuất hiện trên bàn cupping của những người mua khó tính nhất. Và giá của chúng cao hơn nhiều so với Robusta thương mại thông thường.

Bài nghe hôm nay sẽ giúp bạn hiểu rằng giá trị của một hạt cà phê không nằm ở kích thước hay màu sắc, mà nằm ở câu chuyện phía sau nó. Hãy cùng lắng nghe nhé!